2025’te YKS Başvuruları Neden Azaldı? Veriler ve Olası Nedenler

2025-YKS’de başvuru sayısı belirgin biçimde düştü. ÖSYM’nin açıkladığı verilere göre 2025’te TYT’ye başvuran aday sayısı 2.560.649. Bu sayı, 2022–2024 dönemindeki 3 milyon bandına kıyasla ciddi bir gerileme.

Önce yıllara hızlı bir bakış (ÖSYM açıklamalarından):

Burada önemli bir düzeltme: “son beş yılın en düşüğü” ifadesi 2021–2025 aralığı için doğru; ancak 2019 ve özellikle 2020’de daha düşük başvurular var. Bu yüzden düşüşü “mutlak tarihsel dip” diye değil, “2022–2024’teki zirve sonrası sert geri çekilme” olarak okumak daha isabetli.

Peki neden azaldı? Bu tür sorularda tek bir neden yok; aynı anda çalışan birkaç kuvvet var.

Birincisi ekonomi. Üniversite hayatı (özellikle büyükşehirlerde barınma, ulaşım, beslenme) birçok aile için daha ağır bir maliyet kalemine dönüştü. Bu, bazı öğrencilerde “üniversiteye gideyim” motivasyonunu zayıflatabiliyor. Bu bir “kanıt iddiası” değil; sahada sık duyulan bir gözlem ve yaşam maliyetlerindeki artışla uyumlu bir açıklama.

İkincisi diploma–iş ilişkisinin zayıfladığı algısı. Mezun olup iş bulmakta zorlanan gençlerin görünürlüğü arttıkça “okursam da ne olacak?” düşüncesi yayılabiliyor. Bu algı güçlendiğinde, aday YKS’ye yatırım yapmaktansa daha kısa vadeli alternatiflere kayabiliyor.

Üçüncüsü alternatif güzergâhlar. Sertifika programları, uzaktan eğitim seçenekleri, mesleki eğitimler ve özellikle kamu hedefi olanlarda KPSS odaklı planlar bazı adaylar için daha “ulaşılabilir” görünebiliyor.

Dördüncüsü yurtdışı seçenekleri. KKTC ve bazı ülkelerdeki ücretli üniversite alternatifleri (bazılarında sınavsız/kolay kabul süreçleri) belirli bir kitle için YKS’yi “tek kapı” olmaktan çıkarabiliyor.

Beşincisi belirsizlik ve tükenmişlik. Müfredat/sınav sistemi tartışmaları, sosyal medya baskısı, uzun hazırlık dönemi ve tekrar mezuna kalma yorgunluğu; bazı adaylarda “bir yıl daha” direncini kırabiliyor.

Bu düşüş senin için ne anlama gelir? “Rekabet azaldı, sınav kolaylaştı” gibi otomatik sonuçlar çıkarmak hatalı olur. Kontenjanlar, tercih davranışları ve puan dağılımları gibi değişkenler de işin içinde. Senin kontrol edebildiğin şeyler daha net: düzenli deneme pratiği, deneme analizi, konu–soru dengesi ve sürdürülebilir bir program.

Adaylar için çıkarım: Başvuru sayısındaki düşüşü “sınav kolaylaşır” diye okumak doğru değil. Senin avantajın, kontrol edebildiğin şeylerde: düzenli deneme çözmek, deneme analizini aynı gün yapmak, eksik konuyu planlı biçimde kapatmak ve süre yönetimini erken oturtmak. Motivasyon dalgalanır; sistem dalgalanmamalı. Koçluk/mentörlük takibi, hedef–takip–revizyon döngüsünü koruyarak süreci sürdürülebilir hâle getirir.

Veliler için çıkarım: Gençler sadece akademik değil; ekonomik kaygı, belirsizlik ve tükenmişlikle de mücadele ediyor. Bu dönemde baskıyı artırmak yerine düzen kurmaya yardım etmek daha etkili: uyku, beslenme, kısa spor/yürüyüş ve çalışma ortamı. Sonuç odaklı eleştiri yerine süreç odaklı takip (deneme analizi, haftalık hedefler, gerçekçi program) çocuğun dayanıklılığını ve istikrarını güçlendirir.

Kaynaklar

  1. ÖSYM – “2025-YKS sonuçları açıklandı (19.07.2025)” https://www.osym.gov.tr/TR%2C33415/2025-yks-sonuclari-aciklandi-19072025.html

  2. ÖSYM – “YKS'ye toplam 2 milyon 528 bin 110 aday katılacak (13.06.2019)” https://www.osym.gov.tr/TR%2C15788/osym-baskani-prof-dr-aygun-yksye-toplam-2-milyon-528-bin-110-aday-katilacak-13062019.html

  3. ÖSYM – “ÖSYM Başkanıyla üniversite sınavı konuşuldu… (29.05.2020)” https://www.osym.gov.tr/TR%2C19346/osym-baskaniyla-universite-sinavi-konusuldu-iste-25-milyon-adayin-merak-ettigi-onlemler-29052020.html

  4. ÖSYM – “YKS'ye 2,5 milyonun üzerinde aday başvurdu (11.06.2021)” https://www.osym.gov.tr/TR%2C21181/yksye-25-milyonun-uzerinde-aday-basvurdu-11062021.html

  5. ÖSYM – “YKS'ye ilk kez 3 milyonun üzerinde başvuru geldi (25.03.2022)” https://www.osym.gov.tr/TR%2C22695/yksye-ilk-kez-3-milyonun-uzerinde-basvuru-geldi-25032022.html

  6. ÖSYM – “2023-YKS sonuçları açıklandı (20.07.2023)” https://www.osym.gov.tr/TR%2C25653/2023-yks-sonuclari-aciklandi-20072023.html

  7. ÖSYM – “YKS'ye 3 milyon 36 bin 945 aday başvurdu (12.03.2024)” https://www.osym.gov.tr/TR%2C29268/yksye-3-milyon-36-bin-945-aday-basvurdu-12032024.html